بيش از هفتاد هزار مردم در آنجا كشته شدند . سپس چنگيزخان لشكر به مرو فرستاد . همهء كسانى كه از ديگر جايها گريخته بودند به مرو آمده بودند . در خارج شهر بيش از دويست هزار مردم گرد آمده بودند و در پيروزى خويش ترديد نداشتند . چون مغولان پيش آمدند همه بگريختند . مغولان كشتار بسيار كردند . سپس پنج ماه شهر را محاصره نمودند . فرماندهء سپاهيان شهر امان خواست و فرود آمد . همه مردم شهر را هلاك كردند و چنگيزخان خود در كشتنشان حضور داشت . گويند هفتصد هزار تن كشته شدند . سپس رهسپار نيشابور شدند . شهر را به جنگ گرفتند و قتل عام كردند . در طوس [ 1 ] نيز چنين كردند . سپس به هرات رفتند . هرات را به امان گرفتند و شحنه‌اى در آنجا نهادند و نزد چنگيزخان كه در طالقان بود بازگشتند . چنگيزخان لشكرها به اطراف خراسان گسيل مىداشت تا همه را ويران نمود . اين واقعه در سال 617 بود . و اللّه تعالى اعلم . گريختن جلال الدين و رهسپار شدن مغولان از پى او و فرار او به هند چنگيزخان لشكرى به طلب جلال الدين فرستاد . جلال الدين پس از هلاكت پدرش و خروج تركان خاتون از خوارزم ، به خوارزم بازگشت و شهر را در تصرف گرفت و مردم بر او گرد آمدند . سپس او را خبر دادند كه تركان بياووتى [ 2 ] خويشاوندان تركان خاتون به اوزلوغ شاه [ 3 ] گرايش يافته‌اند . اوزلوغ شاه پسر تركان خاتون بود و به منزلهء پسر خواهر ايشان . اينان قصد آن داشتند كه بناگاه جلال الدين را فرو گيرند . جلال الدين از خوارزم بگريخت و به نيشابور رفت . سپاهيان مغول به خوارزم آمدند . اوزلوغ شاه و برادرانش از خوارزم بيرون آمدند كه در نيشابور به جلال الدين ملحق شوند . مغولان از پى ايشان روان شدند و همه را يافتند و كشتند . جلال الدين رهسپار غزنه شد و شهر را از دست شورشگرانى كه در ايام اين فتنه بر شهر غلبه يافته بودند بگرفت . اين واقعه در سال 618 اتفاق افتاد . امراى پدرش كه در خلال اين فتنه‌ها بر نواحى خراسان غلبه يافته بودند و مغولان آنان را رانده بودند اينك نزد جلال الدين آمده با او در محاصرهء قلعهء قندهار شركت جسته بودند . بقاياى لشكر مغول كه از برابر جلال الدين گريخته بودند به چنگيزخان پيوستند چنگيزخان پسر خود تولى را به جنگ جلال الدين فرستاد . فراريان مغول نيز به اين لشكر پيوستند و بار ديگر با جلال الدين روبرو شدند . در اين نبرد از مغولان جز اندكى نجات نيافت . جلال الدين بر ساحل رود سند فرود آمد . جماعتى از امرايش در نبرد نخستين از او اعراض كرده

--> [ ( 1 ) ] متن : طرابلس . [ ( 2 ) ] متن : بياروتيه . [ ( 3 ) ] متن : يويغ شاه .